Máy bẻ đai 1 pha 220V hay 3 pha 380V: chọn loại nào khi khu vực yếu điện

Nếu xưởng đã có sẵn đường 3 pha 380V và máy chạy đều mỗi ngày, chọn máy bẻ đai sắt 3 pha. Cùng một công suất, dòng điện trên mỗi dây của hệ 3 pha nhỏ hơn khoảng 3 lần so với hệ 1 pha, nên phần sụt áp trên đường dây thấp hơn và motor ít nóng hơn khi điện chập chờn. Nhưng nếu điểm đặt máy chỉ có điện sinh hoạt 1 pha, việc cần làm trước tiên là đo điện áp thực tế lúc máy đang bẻ đai và kiểm tra tiết diện dây, chứ không phải đổi ngay sang máy 3 pha. Rất nhiều ca yếu điện ngoài xưởng có nguyên nhân nằm ở dây dẫn quá nhỏ hoặc tuyến dây kéo quá xa.

Thế nào là yếu điện: những con số để đối chiếu

Trước khi bàn chọn máy, cần có mốc để đo. “Điện yếu” theo cảm nhận của thợ và “điện yếu” theo tiêu chuẩn là hai chuyện khác nhau.

Theo quy định về vận hành hệ thống điện phân phối tại Thông tư 39/2015/TT-BCT (nội dung này tiếp tục được kế thừa trong Thông tư 05/2025/TT-BCT), tại điểm đấu nối với khách hàng sử dụng điện, điện áp được phép dao động ±5% so với điện áp danh định. Khi lưới có sự cố đơn lẻ, mức dao động cho phép nới ra ±10%.

Quy ra con số cụ thể:

• Lưới 1 pha 220V: điện áp bình thường nằm trong khoảng 209V đến 231V.
• Lưới 3 pha 380V: điện áp dây bình thường nằm trong khoảng 361V đến 399V.

Riêng với motor, tiêu chuẩn NEMA MG 1 mục 12.44 quy định motor không đồng bộ phải chạy được ở mức ±10% điện áp định mức, tức 198V đến 242V với máy 1 pha và 342V đến 418V với máy 3 pha. Nhưng chính NEMA cũng ghi rõ: chạy được trong dải này không có nghĩa là chạy đúng hiệu suất và đúng tuổi thọ thiết kế.

Thêm một mốc nữa hay bị bỏ qua: sụt áp trên tuyến dây trong xưởng. TCVN 9207:2012 và IEC 60364 giới hạn mức sụt áp cho phép là 5%, tương đương khoảng 11V trên lưới 220V. Điện đầu nguồn có thể vẫn đủ, nhưng đo tại tủ máy đã tụt quá ngưỡng vì dây dẫn.

Điện yếu tác động lên máy bẻ đai như thế nào

Mô-men của motor không đồng bộ tỉ lệ với bình phương điện áp. Đây là lý do một mức sụt áp nghe có vẻ nhỏ lại làm máy cắt không dứt sắt.

Số liệu theo NEMA MG 1 và các phân tích ảnh hưởng điện áp lên motor không đồng bộ. Cứ mỗi 10°C tăng thêm trong tổng độ tăng nhiệt, tuổi thọ lớp cách điện cuộn dây giảm khoảng một nửa.

Máy thủy lực và máy CNC servo hỏng theo hai kiểu khác nhau

Điểm này quyết định việc chọn máy nhưng ít khi được nói rõ.

Máy bẻ đai thủy lực có motor bơm dầu nối trực tiếp vào lưới điện. Khi điện áp tụt, mô-men giảm theo bình phương, motor phải hút dòng cao hơn để kéo cùng khối lượng công việc, cuộn dây đồng nóng lên, rơ-le nhiệt hoặc aptomat ngắt để bảo vệ. Biểu hiện ngoài xưởng: xi lanh đi chậm thấy rõ, dao cắt cắn không đứt sắt phi 10, máy chạy được một lúc thì nhảy điện, sờ vỏ motor thấy nóng bất thường.

Máy bẻ đai CNC servo không nối motor thẳng vào lưới. Điện lưới đi vào driver, được chỉnh lưu thành điện một chiều tích trong tụ, rồi driver mới cấp cho motor servo. Khi điện áp đầu vào tụt dưới ngưỡng, driver báo lỗi under-voltage và dừng máy thay vì cố chạy. Ví dụ, dòng driver servo 220V của Teco đặt ngưỡng báo lỗi AL01 khi điện áp mạch chính xuống dưới 190 VAC. Nghĩa là máy servo ít rủi ro cháy cuộn dây vì yếu điện hơn, đổi lại hay dừng giữa chừng, mất cây đai đang bẻ dở và phải thao tác reset.

Máy 3 pha còn một rủi ro riêng: lệch pha

Có đường 3 pha chưa chắc đã an toàn. Nếu ba pha lệch điện áp nhau, độ tăng nhiệt cuộn dây tăng xấp xỉ 2 lần bình phương phần trăm lệch. Lệch 3% đã làm độ tăng nhiệt cộng thêm khoảng 18%. Vì vậy trước khi lắp máy 3 pha, cần đo điện áp từng pha lúc có tải, không chỉ đo một pha rồi suy ra.

MÁY BẺ ĐAI SẮT TỰ ĐỘNG CHIHO CNC SERVO

Mã sản phẩm: CH-10
Trọng lượng: 390 kg
Chiều cao: 1600 mm
Chiều rộng: 650 mm
Chiều dài: 2000 mm
Loại sản phẩm: Phi 6, 8, 10 xoắn (gai)
Kiểu đai: Hơn 50 kiểu đai, lớn nhất (800-400) mm hoặc theo yêu cầu
Năng suất: 2.7 - 3.5 tấn sắt / ngày
Công suất động cơ: 3 Động cơ Servo 2.6Kw
Vận tốc máy: 22 - 25 Đai/phút (Đai 150x150mm)
Động cơ: CNC SERVO, Do CHIHO tự sản xuất
Nguồn diện: 1 pha Dân dụng 220V
Hệ thống tủ điện: Board mạch phần mềm độc quyền CHIHO

Liên hệ báo giá!

Điện 1 pha và điện 3 pha khác nhau ở chỗ nào

Điện 1 pha có 2 dây: một dây pha (dây nóng, dây lửa) và một dây trung tính (dây nguội, dây mát). Tại Việt Nam, hiệu điện thế giữa hai dây là 220V. Đây là nguồn điện sinh hoạt phổ biến ở nhà dân và các điểm thi công nhỏ.

Điện 3 pha có 3 dây pha và 1 dây trung tính, đấu theo hình sao hoặc hình tam giác. Điện áp giữa hai dây pha là 380V. Có thể hình dung như ba đường điện 1 pha chạy song song và dùng chung một dây trung tính.

Với người mua máy, con số đáng để ý là dòng điện. Cùng một tải 3 kW, hệ số công suất 0,8:

• Chạy 1 pha 220V: dòng khoảng 17 A.
• Chạy 3 pha 380V: dòng khoảng 5,7 A trên mỗi pha.

Dòng nhỏ hơn khoảng 3 lần kéo theo ba hệ quả thực tế: sụt áp trên cùng một tuyến dây thấp hơn, dây dẫn bớt nóng, và aptomat cùng khởi động từ chọn cỡ nhỏ hơn nên chi phí tủ điện rẻ hơn.

Khi nào nên chọn máy bẻ đai 1 pha 220V

• Điểm đặt máy chỉ có điện sinh hoạt 1 pha, chưa kéo được đường 3 pha, và chi phí kéo 3 pha cộng lắp trạm cao hơn nhiều so với giá trị của một máy.
• Sản lượng đai vừa phải, không chạy liên tục hết ca.
• Cần di chuyển máy giữa các điểm thi công, cắm đâu chạy đó.

Nếu chọn hướng này, phần dây dẫn phải làm chắc. Theo bảng tra tiết diện thông dụng, tải trên 3 kW đi dây đồng 2,5 mm² kéo dài 50 m thường đã vượt mức sụt áp 5% cho phép, phải nâng lên 4 mm² trở lên. Với máy có motor khởi động nặng, nên tăng thêm một cấp tiết diện nữa.

Khi nào nên chọn máy bẻ đai 3 pha 380V

• Xưởng gia công cốt thép hoặc bãi bẻ đai cố định, chạy đều mỗi ngày.
• Sản lượng đai lớn, cần chạy liên tục nhiều giờ mà máy vẫn ổn định.
• Nơi đã sẵn nguồn 3 pha 380V, hoặc dự tính lắp thêm các dòng máy vốn dùng 3 pha như máy đan lưới B40, máy gập sắt nguyên bó, máy uốn ống.

Điều kiện kèm theo: ba pha phải cân. Nếu đo thấy lệch pha đáng kể, cần xử lý phần nguồn trước khi đưa máy vào chạy liên tục.

Đang yếu điện thì làm gì trước khi tính chuyện đổi máy

Thứ tự kiểm tra dưới đây giúp khoanh vùng nguyên nhân, tránh mua máy mới rồi vẫn gặp đúng vấn đề cũ.

1. Đo điện áp tại tủ điện của máy lúc máy đang bẻ đai, ghi lại con số.
2. Đo tiếp tại đầu nguồn, chỗ công tơ. Nếu đầu nguồn đủ mà tại máy tụt nhiều, lỗi nằm ở tuyến dây trong xưởng.
3. Kiểm tra tiết diện dây, chiều dài tuyến, các mối nối và đầu cos. Mối nối lỏng hoặc oxy hóa gây sụt áp và phát nhiệt tại chỗ.
4. Tách máy bẻ đai ra một nhánh riêng, không đi chung nhánh với máy hàn hoặc máy cắt, vì các tải này đóng cắt liên tục làm điện áp dao động mạnh.
5. Nếu điện đầu nguồn đã thấp sẵn, lắp ổn áp chọn theo công suất máy và cộng dự phòng cho dòng khởi động, vốn có thể gấp 5 đến 7 lần dòng làm việc.
6. Nếu nguyên nhân là công suất hợp đồng thấp hoặc trạm biến áp khu vực quá tải, phải làm việc với điện lực để nâng công suất. Ổn áp không xử lý được trường hợp này.

Nội dung trên mang tính tham khảo kỹ thuật. Việc đo kiểm, tính toán tiết diện dây và đấu nối nguồn tại xưởng nên do thợ điện có chuyên môn thực hiện, theo đúng quy định an toàn điện hiện hành.

Nguồn điện của một số dòng máy CHIHO

CHIHO sản xuất máy cơ khí xây dựng tại Việt Nam từ năm 2017, có sẵn linh kiện thay thế trong nước. Danh mục máy bẻ đai gồm cả dòng CNC servo và dòng thủy lực, đáp ứng được cả nguồn 1 pha lẫn 3 pha.

Nếu công trình cần bẻ sắt phi 12, dòng CNC Servo CH12 là model duy nhất trong danh mục CHIHO làm được cỡ này, dùng 3 motor servo 3,8 kW mỗi motor và bẻ được từ 100 kiểu đai trở lên kèm kiểu tùy chỉnh. Yêu cầu nguồn điện của model này Quý khách vui lòng xác nhận với kỹ thuật CHIHO khi đặt máy.

Về khác biệt giữa hai cơ cấu servo và thủy lực ảnh hưởng thế nào tới công suất và mức chạy liên tục, xem thêm bài so sánh máy bẻ đai servo và máy bẻ đai thủy lực.