Ở nhà vườn, trang trại, kho bãi hay ranh đất nhà xưởng, chủ đầu tư thường cân nhắc giữa hai cách: xây gạch kín toàn bộ thì tốn vật tư và công, còn rào lưới B40 chạy từ mặt đất lên thì chân rào dễ bị xói khi mưa, rác thổi vào, vật nuôi lách qua, lưới bị bẹp khi có xe va phải. Cách làm phổ biến hơn là kết hợp hai vật liệu: xây một đoạn tường gạch phía dưới, phần trên căng lưới B40. Bài viết trình bày cách bố trí từng bộ phận và những điểm dễ sai khi thi công.
Phương án kết hợp được gì, mất gì
Điểm được:
- Khối lượng gạch, vữa và công tô giảm rõ so với tường kín cùng chiều cao, nên chi phí đầu tư hợp lý hơn với tuyến rào dài.
- Chân tường gạch giữ chân lưới, chắn rác, chống xói đất và hạn chế vật nuôi đi qua.
- Phần lưới thoáng gió nên tải trọng gió tác động lên tuyến rào thấp hơn tường kín, đồng thời vẫn quan sát được bên trong.
- Về tiến độ, xây xong phần chân tường là căng lưới được, không phải chờ hoàn thiện cả mảng tường cao.
Điểm mất:
- Nhiều đầu việc hơn: móng, xây tô, dựng trụ, căng lưới — cần phối hợp giữa thợ xây và thợ sắt.
- Điểm tiếp giáp giữa lưới và mặt tường gạch phải làm kỹ, nếu không sẽ hở chân lưới sau vài tháng.
- Khả năng ngăn xâm nhập kém hơn tường gạch kín cao, vì lưới có thể bị cắt.
Cách bố trí các bộ phận
| Bộ phận | Mức thông dụng | Ghi chú thi công |
| Chân tường gạch | Cao 0,5 – 1 m tính từ mặt đất | Thường dùng gạch ống 4 lỗ, tô xi măng cả mặt trong và mặt ngoài để tăng độ bền cho lớp tường |
| Khoảng cách trụ | 2 – 3 m, có nơi làm đến 3,5 m | Lưới dày và nặng cần trụ đặt gần nhau hơn để tránh chùng; đất mềm, địa hình dốc hoặc khu vực gió lớn nên bố trí trụ dày hơn |
| Bổ trụ bê tông cốt thép | Tiết diện khoảng 200×200 mm, cách nhau trung bình 3 m | Đỉnh tường có giằng liên kết các trụ. Tường xây độc lập bố trí bổ trụ theo khoảng L = 1–2H; nếu không có tường vuông góc thì giữ khoảng cách 2,4 – 3 m |
| Trụ thép | Ống thép mạ kẽm Ø42 hoặc Ø60, hoặc trụ bê tông đúc sẵn | Chọn theo chiều cao lưới và chất đất, đất yếu chọn trụ lớn hơn. Trụ bê tông dài 2 m thường chôn chân 0,5 m rồi gia cố bằng cát đá xi măng |
| Hố móng trụ | Sâu 50 – 80 cm tùy điều kiện đất | Đổ bê tông chân trụ, chờ đủ ngày mới căng lưới |
| Lưới B40 | Khổ cao 1 – 1,2 m, chạy dọc phía ngoài trụ | Cộng với chân tường 0,6 m sẽ có tuyến rào khoảng 1,6 – 1,8 m |
| Dây căng và thanh giằng | Dây thép căng lưới Ø2,7 – 3,5 mm; thanh giằng thép V hoặc thép tròn cho trụ góc, trụ chịu lực | Bố trí dây căng ở mép trên, mép dưới và giữa tấm lưới |
Thứ tự thi công thuận nhất: định vị tim tuyến và vị trí trụ, đào hố móng, dựng và đổ chân trụ, xây chân tường gạch, làm giằng đỉnh tường, sau đó mới căng lưới.
Những điểm dễ sai khi thi công
Làm trụ góc và trụ đầu – cuối tuyến chắc trước. Đây là các vị trí chịu lực kéo mạnh nhất, cần giằng chéo tăng cứng. Nếu bỏ qua, chỉ sau vài lần căng lưới là trụ nghiêng, lưới chùng theo cả nhịp.
Cố định chân lưới vào mặt tường gạch. Phần tiếp giáp giữa lưới và tường gạch được cố định bằng lớp vữa xi măng ở chân lưới. Cách bền hơn là chôn thép chờ hoặc bát bắt lưới ngay trong giằng đỉnh tường khi đổ bê tông, rồi buộc mép dưới của lưới vào dây căng chạy dọc.
Buộc đủ điểm và căng đủ lực. Khoảng cách buộc khoảng 30 cm dọc theo chiều cao trụ để lưới không bị tuột. Nên kéo căng bằng ròng rọc hoặc dụng cụ kéo tay trước khi buộc, thay vì căng bằng tay rồi buộc luôn.
Xử lý địa hình dốc. Với địa hình dốc, cần làm bậc thang và rút ngắn khoảng cách giữa các trụ. Chân tường gạch cũng phải giật cấp theo, không nên xây nghiêng theo mặt đất.
Chống rỉ tại mối hàn và chân trụ. Trụ, khung và lưới mạ kẽm chỉ bền khi lớp mạ còn nguyên; mọi vị trí cắt, hàn phải sơn lại. Chân trụ thép nên nằm trong khối bê tông nhô cao hơn mặt tường vài centimet để nước không đọng ở chân trụ.
Chừa thoát nước và xử lý mép lưới. Với tuyến rào cắt ngang hướng nước chảy, chừa lỗ thoát ở chân tường để tránh đọng nước và đẩy tường. Phần lưới thừa sau khi cắt cần uốn mép cho an toàn.
Chọn quy cách lưới theo mục đích
Nếu tuyến rào phục vụ mục đích bảo vệ thì chọn ô lưới nhỏ và khổ lưới cao trên 1,8 m; nếu chỉ phân chia không gian thì dùng khổ thấp, ô lớn. Sợi lớn cho độ cứng tốt hơn nhưng nặng, nên phải giảm khoảng cách trụ tương ứng. Với rào giáp đường hoặc khu có xe qua lại, nên ưu tiên sợi dày và thêm khung thép hộp bao quanh từng khoang lưới.
Với đại lý và xưởng sắt thép: tự đan lưới tại chỗ
Máy đan lưới B40 – CHB40
Các đơn vị nhận thi công tường rào theo tuyến dài, hoặc đại lý vật liệu xây dựng đang mua lại lưới để bán, có thể tự sản xuất để chủ động khổ lưới và kích thước mắt lưới theo từng đơn hàng. Máy đan lưới B40 CHB40 của CHIHO gia công thép 3 mm hoặc theo yêu cầu, làm được khổ rộng 1,5 – 2,4 m, dùng bộ điều khiển servo cho phép điều chỉnh tốc độ và giữ mắt lưới đồng đều. Máy chạy động cơ 5,5 HP, điện ba pha 380 V; kích thước máy 5500 × 3500 × 2100 mm.
Lưu ý về kết cấu: các con số trên là mức thông dụng trong thi công dân dụng, dùng để tham khảo khi dự trù vật tư. Với tường xây có giằng, khoảng cách giằng ngang thường được khuyến nghị không vượt quá 3,5 – 4 m, theo thực hành thi công phổ biến và tham chiếu TCVN 5573:2011 về kết cấu gạch đá. Tuyến rào cao trên 2 m, nền đất yếu, khu vực gió lớn hoặc rào tiếp giáp đường giao thông cần có kỹ sư kết cấu tính toán và duyệt bản vẽ trước khi thi công; nội dung bài viết không thay thế hồ sơ thiết kế.
Liên hệ tư vấn
Quý khách cần chọn dòng máy đan lưới B40 phù hợp khối lượng gia công, hoặc muốn xem máy chạy trực tiếp tại xưởng, vui lòng liên hệ để được tư vấn và nhận báo giá:
Hotline: 0947.000.155 – 0948.844.411
Website: www.cokhitudongchiho.com
Văn phòng: Số 17 Lô 06 LK2, Đường Vành Đai Nam, KDC Hà Đô, Phường Thới An, TP.HCM
Xưởng sản xuất: 282 Lê Thị Riêng, Phường Thới An, TP.HCM
Câu hỏi thường gặp
Chân tường gạch nên xây cao bao nhiêu?
Mức thường dùng cho nhà vườn, trang trại là 0,5 – 1 m tính từ mặt đất, tô xi măng cả mặt trong và mặt ngoài để tăng độ bền cho lớp tường gạch. Chọn 0,5 – 0,6 m khi chỉ cần chắn rác và chống xói; chọn 0,8 – 1 m khi có vật nuôi, xe rùa hoặc vật liệu để sát chân rào.
Khoảng cách giữa các trụ bao nhiêu là hợp lý?
Khoảng 2 – 3 m, điều chỉnh theo trọng lượng lưới, địa hình và mục đích sử dụng: lưới dày và nặng cần trụ đặt gần nhau hơn để tránh chùng, đất mềm hoặc dốc cần bố trí trụ dày hơn. Với tường gạch có bổ trụ bê tông, thực hành phổ biến là giữ khoảng cách 2,4 – 3 m khi tường xây độc lập, không có tường vuông góc đỡ ngang.
Có cần làm móng cho cả tuyến tường hay chỉ móng trụ?
Nên làm cả hai phần: móng băng cho đoạn tường gạch và hố móng riêng tại vị trí trụ, sâu 50 – 80 cm tùy điều kiện đất. Làm móng trụ mà bỏ móng băng thì đoạn gạch giữa hai trụ dễ nứt chân khi đất lún không đều.
Nên dùng trụ thép ống hay trụ bê tông đúc sẵn?
Cả hai đều dùng được — ống thép mạ kẽm Ø42, Ø60 hoặc trụ bê tông đúc sẵn — chọn theo địa hình và chiều cao lưới, đất yếu thì chọn trụ lớn hơn. Trụ thép nhẹ, dựng nhanh, dễ hàn khung bao lưới; trụ bê tông bền hơn ở khu vực ẩm, ven biển nhưng nặng và khó chỉnh sau khi dựng.
Làm sao để chân lưới không bị hở sau một thời gian?
Cố định mép dưới của lưới xuống mặt tường, không để lưới chỉ treo ở hai trụ. Phần tiếp giáp giữa lưới B40 và tường gạch được cố định bằng lớp vữa xi măng ở chân lưới. Cách bền hơn là chôn thép chờ hoặc bát bắt lưới ngay khi đổ giằng đỉnh tường, rồi buộc mép dưới lưới vào một dây căng chạy dọc tuyến.
Bao lâu buộc một điểm khi căng lưới?
Khoảng mỗi 30 cm dọc theo chiều cao trụ để lưới không bị tuột, kết hợp dây thép căng lưới Ø2,7 – 3,5 mm ở mép trên, mép dưới và giữa tấm. Nên kéo căng bằng ròng rọc hoặc dụng cụ kéo tay trước khi buộc.
Tường rào chạy qua đất dốc thì xử lý thế nào?
Làm bậc thang và rút ngắn khoảng cách giữa các trụ. Chân tường gạch giật cấp theo từng nhịp trụ, không xây nghiêng theo mặt đất — xây nghiêng sẽ làm mạch vữa chịu lực lệch và nứt chân tường.
Chọn khổ lưới và mắt lưới theo tiêu chí nào?
Theo mục đích sử dụng: nếu để bảo vệ thì chọn ô lưới nhỏ và khổ lưới cao trên 1,8 m; nếu chỉ phân chia không gian thì dùng khổ thấp, ô lớn. Với tuyến rào kết hợp gạch, khổ 1 – 1,2 m đặt trên chân tường 0,6 m cho tổng chiều cao khoảng 1,6 – 1,8 m là mức phổ biến.
Tuyến rào dài có cần giằng ngang không?
Có. Đỉnh chân tường nên có giằng bê tông cốt thép liên kết các trụ; theo thực hành thi công phổ biến và tham chiếu TCVN 5573:2011 về kết cấu gạch đá, khoảng cách giằng ngang không nên vượt quá 3,5 – 4 m. Bỏ giằng là nguyên nhân thường gặp của vết nứt đứng ở giữa nhịp tường.
Chân tường gạch nên xây cao bao nhiêu?
Mức thường dùng cho nhà vườn, trang trại là 0,5 – 1 m tính từ mặt đất, tô xi măng cả mặt trong và mặt ngoài để tăng độ bền cho lớp tường gạch. Chọn 0,5 – 0,6 m khi chỉ cần chắn rác và chống xói; chọn 0,8 – 1 m khi có vật nuôi, xe rùa hoặc vật liệu để sát chân rào.
Khoảng cách giữa các trụ bao nhiêu là hợp lý?
Khoảng 2 – 3 m, điều chỉnh theo trọng lượng lưới, địa hình và mục đích sử dụng: lưới dày và nặng cần trụ đặt gần nhau hơn để tránh chùng, đất mềm hoặc dốc cần bố trí trụ dày hơn. Với tường gạch có bổ trụ bê tông, thực hành phổ biến là giữ khoảng cách 2,4 – 3 m khi tường xây độc lập, không có tường vuông góc đỡ ngang.
Có cần làm móng cho cả tuyến tường hay chỉ móng trụ?
Nên làm cả hai phần: móng băng cho đoạn tường gạch và hố móng riêng tại vị trí trụ, sâu 50 – 80 cm tùy điều kiện đất. Làm móng trụ mà bỏ móng băng thì đoạn gạch giữa hai trụ dễ nứt chân khi đất lún không đều.
Nên dùng trụ thép ống hay trụ bê tông đúc sẵn?
Cả hai đều dùng được — ống thép mạ kẽm Ø42, Ø60 hoặc trụ bê tông đúc sẵn — chọn theo địa hình và chiều cao lưới, đất yếu thì chọn trụ lớn hơn. Trụ thép nhẹ, dựng nhanh, dễ hàn khung bao lưới; trụ bê tông bền hơn ở khu vực ẩm, ven biển nhưng nặng và khó chỉnh sau khi dựng.
Làm sao để chân lưới không bị hở sau một thời gian?
Cố định mép dưới của lưới xuống mặt tường, không để lưới chỉ treo ở hai trụ. Phần tiếp giáp giữa lưới B40 và tường gạch được cố định bằng lớp vữa xi măng ở chân lưới. Cách bền hơn là chôn thép chờ hoặc bát bắt lưới ngay khi đổ giằng đỉnh tường, rồi buộc mép dưới lưới vào một dây căng chạy dọc tuyến.
Bao lâu buộc một điểm khi căng lưới?
Khoảng mỗi 30 cm dọc theo chiều cao trụ để lưới không bị tuột, kết hợp dây thép căng lưới Ø2,7 – 3,5 mm ở mép trên, mép dưới và giữa tấm. Nên kéo căng bằng ròng rọc hoặc dụng cụ kéo tay trước khi buộc.
Tường rào chạy qua đất dốc thì xử lý thế nào?
Làm bậc thang và rút ngắn khoảng cách giữa các trụ. Chân tường gạch giật cấp theo từng nhịp trụ, không xây nghiêng theo mặt đất — xây nghiêng sẽ làm mạch vữa chịu lực lệch và nứt chân tường.
Chọn khổ lưới và mắt lưới theo tiêu chí nào?
Theo mục đích sử dụng: nếu để bảo vệ thì chọn ô lưới nhỏ và khổ lưới cao trên 1,8 m; nếu chỉ phân chia không gian thì dùng khổ thấp, ô lớn. Với tuyến rào kết hợp gạch, khổ 1 – 1,2 m đặt trên chân tường 0,6 m cho tổng chiều cao khoảng 1,6 – 1,8 m là mức phổ biến.
Tuyến rào dài có cần giằng ngang không?
Có. Đỉnh chân tường nên có giằng bê tông cốt thép liên kết các trụ; theo thực hành thi công phổ biến và tham chiếu TCVN 5573:2011 về kết cấu gạch đá, khoảng cách giằng ngang không nên vượt quá 3,5 – 4 m. Bỏ giằng là nguyên nhân thường gặp của vết nứt đứng ở giữa nhịp tường.